Blog Banner
Default Category

ระบบบำบัดน้ำเสีย คืออะไร? ครบทุกเรื่องตั้งแต่หลักการ ประเภท ถึงการเลือกอุปกรณ์ที่ใช่

06/07/2026
06/Jul/2026 12:00 AM

เจาะลึกการบำบัดน้ำเสียครบจบ ตั้งแต่กระบวนการ ประเภทระบบบำบัดน้ำเสีย มาตรฐานน้ำทิ้ง ไปจนถึงการเลือกถังและปั๊มน้ำเสียที่เหมาะสม โดยทีมวิศวกร Dynamach Engineering

ระบบบำบัดน้ำเสีย

การบำบัดน้ำเสีย คือกระบวนการกำจัดสารอินทรีย์ ตะกอนแขวนลอย สารเคมี และเชื้อโรคออกจากน้ำที่ผ่านการใช้งานแล้ว ก่อนปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมหรือนำกลับมาใช้ใหม่ โดยระบบบำบัดน้ำเสียทั่วไปประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ Primary, Secondary และ Tertiary Treatment รวมถึงใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม เพื่อให้คุณภาพน้ำผ่านมาตรฐานน้ำทิ้งตามกฎหมายไทย ซึ่ง Dynamach Engineering พร้อมให้คำปรึกษา และออกแบบระบบบำบัดน้ำครบวงจร


ระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม


น้ำเสียคืออะไร? แยกประเภทก่อนออกแบบระบบบำบัด

การรู้ประเภทน้ำเสีย จะช่วยเลือกเทคโนโลยีได้แม่นยำ ลดต้นทุน และเพิ่มประสิทธิภาพของระบบบำบัด

แบ่งตามแหล่งกำเนิด

  • น้ำเสียชุมชน: บ้านเรือน ห้องน้ำ ครัว มี BOD/SS สูง
  • น้ำเสียอุตสาหกรรม: มีสารเคมี โลหะหนัก pH ผิดปกติ
  • น้ำเสียเกษตรกรรม: มีไนโตรเจนและฟอสฟอรัสสูง

แบ่งตามความรุนแรง

  • น้ำเสียที่ต้องบำบัดก่อนปล่อย: ค่า BOD/SS/pH เกินมาตรฐานกรมควบคุมมลพิษ
  • น้ำเสียที่ผ่านการบำบัดแล้ว: ค่าอยู่ในเกณฑ์ ปล่อยสู่ธรรมชาติได้

กระบวนการบำบัดน้ำเสีย มีกี่ขั้นตอน?

ระบบมาตรฐานประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลักดังนี้

ขั้นที่ 1 การบำบัดขั้นต้น (Primary Treatment)

  • กรองของแข็งด้วยตะแกรง (Screen)
  • แยกตะกอนในบ่อพัก
  • ปรับค่า pH ก่อนเข้าสู่ระบบถัดไป

ขั้นที่ 2 การบำบัดขั้นที่สอง (Secondary Treatment)

  • ใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายสารอินทรีย์ (Biological Treatment)
  • ระบบที่นิยม เช่น Activated Sludge, Oxidation Ditch, SBR
  • ลดค่า BOD และ SS ให้ผ่านมาตรฐานน้ำทิ้ง
  • ถังหมักในขั้นนี้นิยมใช้ GFS Tank เพราะทนสารเคมีและกรด-ด่างได้ดีเยี่ยม
  • ใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายสารอินทรีย์
  • ใช้ระบบ Activated Sludge / Oxidation Ditch / SBR
  • ลดค่า BOD และ SS ให้ผ่านมาตรฐานน้ำทิ้ง
  • ถังหมักนิยมใช้ GFS Tank เพราะทนกรด-ด่างและสารเคมีสูง อายุใช้งาน 30+ ปี

ขั้นที่ 3 การบำบัดขั้นสูง (Tertiary Treatment)

  • กำจัดไนโตรเจนและฟอสฟอรัส
  • ฆ่าเชื้อด้วย UV หรือคลอรีน
  • กรองด้วย Membrane เพื่อนำน้ำกลับมาใช้ใหม่

ประเภทระบบบำบัดน้ำเสีย เลือกแบบไหนให้เหมาะกับงาน?

ประเภทระบบ

เหมาะกับ

ข้อดี

ข้อควรระวัง

Activated Sludge

โรงงานทั่วไปขนาดใหญ่

ประสิทธิภาพสูง ยืดหยุ่น

ใช้พลังงานสูง ต้องการผู้ดูแลชำนาญดูแลสม่ำเสมอ

Oxidation Ditch

โรงงานขนาดกลาง-ใหญ่, นิคมอุตสาหกรรม

ใช้พลังงานต่ำ เสถียร ดูแลง่าย

ใช้พื้นที่มาก

SBR

พื้นที่จำกัด

ประหยัดพื้นที่ ควบคุมง่าย ยืดหยุ่นสูง

Automation ต้องควบคุมระบบซับซ้อน

Biogas System

น้ำเสียอินทรีย์สูง

ผลิตก๊าซชีวภาพ

ต้องควบคุมจุลินทรีย์, ใช้ถังทนสารเคมีสูง เช่น GFS Tank

MBR

งานคุณภาพน้ำสูง, Water Reuse

คุณภาพน้ำทิ้งสูง

ต้นทุนสูง, ต้องเปลี่ยน Membrane


อุปกรณ์หลักในระบบบำบัดน้ำเสีย ต้องเลือกอะไรบ้าง?

ถังบำบัดน้ำเสีย - หัวใจของระบบ

ถังที่ใช้ต้องทนกรด-ด่างและสารเคมีสูง โดย GFS Tank (Glass Fused to Steel) YHR จาก Dynamach เป็นตัวเลือกยอดนิยมในโครงการระบบบำบัดน้ำเสียและถังหมักก๊าซชีวภาพ

จุดเด่น GFS Tank:

  • เคลือบแก้วหลอมรวมกับเหล็กที่ 840°C ทนการกัดกร่อนสูง
  • อายุใช้งานกว่า 30 ปี ลดต้นทุนระยะยาว
  • ติดตั้งแบบ Modular เร็วกว่าคอนกรีต 3-4 เท่า
  • ใช้ได้ทั้งระบบบำบัดและ Biogas
  • รับรองมาตรฐานสากล รองรับแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว

ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่: GFS tank 

ปั๊มน้ำเสีย - ระบบขับเคลื่อน

ปั๊มน้ำเสียต้องทนต่อของแข็งแขวนลอยและสารเคมีในน้ำเสีย โดย Dynamach จัดจำหน่ายปั๊มน้ำเสียคุณภาพสูง 2 แบรนด์หลัก ได้แก่

  • ปั๊ม Tsurumi Submersible Pump: ปั๊มจุ่มมาตรฐาน IP68 เหมาะกับงานอุตสาหกรรม โรงงาน และชุมชน (ปั๊มน้ำ Tsurumi Submersible Pump)
  • ปั๊ม ZENIT: ปั๊มน้ำเสียจากอิตาลี เน้นประสิทธิภาพและการประหยัดพลังงาน เบอร์ 5


ระบบบำบัดน้ำเสีย มาตรฐานน้ำทิ้งตามกฎหมาย



มาตรฐานน้ำทิ้งที่กฎหมายไทยกำหนด

พารามิเตอร์

ค่ามาตรฐาน

ความสำคัญ

BOD

ไม่เกิน 20–60 mg/L

วัดสารอินทรีย์ที่เป็นอันตราย

SS (Suspended Solids)

ไม่เกิน 30–50 mg/L

วัดตะกอนแขวนลอยในน้ำ

pH

5.5–9.0

วัดความเป็นกรด-ด่างที่ปลอดภัย

TKN

ไม่เกิน 35–100 mg/L

ควบคุมไนโตรเจนรวมที่ก่อมลพิษ


Checklist ก่อนออกแบบระบบบำบัดน้ำเสีย

  • ปริมาณน้ำเสียที่เกิดขึ้นต่อวัน (ลูกบาศก์เมตร)
  • ค่า BOD / SS / pH ของน้ำเสียจากแหล่งกำเนิดจริง
  • มาตรฐานน้ำทิ้งที่โรงงานต้องปฏิบัติ
  • พื้นที่ติดตั้งและสภาพแวดล้อม
  • งบและแผนดูแลระบบระยะยาว

ทำไมต้องเลือก Dynamach สำหรับระบบบำบัดน้ำเสีย

Dynamach Engineering ให้บริการระบบบำบัดน้ำเสียแบบ Turnkey Solution ครบวงจร ด้วยทีมวิศวกรที่มีประสบการณ์จากโครงการขนาดใหญ่ทั้งภาครัฐและเอกชน

  • จัดหา GFS Tank และ Epoxy Tank YHR ที่ทนทาน
  • จัดหาปั๊มน้ำเสีย Tsurumi และ ปั๊ม ZENIT สำหรับทุกขนาดระบบ
  • ออกแบบตามมาตรฐาน ISO 9001 และกฎหมายสิ่งแวดล้อมไทย
  • มีบริการ Preventive Maintenance ระยะยาว


คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ระบบบำบัดน้ำเสียโรงงานเล็กต้องมีไหม?

จำเป็น หากน้ำทิ้งมีค่าเกินมาตรฐานที่กรมควบคุมมลพิษกำหนด โรงงานมีหน้าที่ตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม (พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม) โดยมีโทษปรับและอาจถูกสั่งปิดกิจการหากไม่ดำเนินการ การติดตั้งระบบบำบัดจึงเป็นทั้งข้อกฎหมายและการลงทุนเพื่อลดความเสี่ยงระยะยาว

ถังบำบัดน้ำเสีย ใช้ถังประเภทไหนดีที่สุด?

ขึ้นอยู่กับลักษณะน้ำเสีย หากมีสารเคมีหรือกรด-ด่างสูง ควรเลือก GFS Tank ที่เคลือบแก้วหลอมรวมกับเหล็กที่ 840°C ทนการกัดกร่อนได้ดีเยี่ยม สำหรับระบบน้ำทั่วไปที่ไม่มีสารเคมีรุนแรง Epoxy Tank คุ้มค่ากว่าและอายุใช้งานเกิน 30 ปี วิศวกร Dynamach สามารถแนะนำสเปกที่เหมาะกับสภาพน้ำเสียของโรงงานได้

การบำบัดน้ำเสียแล้วนำน้ำกลับมาใช้ใหม่ได้ไหม?

ได้ หากผ่านการบำบัดขั้นสูง (Tertiary Treatment) เช่น ระบบ MBR (Membrane Bioreactor) หรือการกรอง Membrane ซึ่งช่วยให้คุณภาพน้ำทิ้งผ่านมาตรฐาน Water Reuse ที่กำหนด สามารถนำน้ำที่บำบัดแล้วกลับมาใช้ในกระบวนการผลิต รดน้ำ หรือระบบหล่อเย็นได้ ช่วยลดต้นทุนน้ำประปาในระยะยาว

ระบบบำบัดน้ำเสียต้องบำรุงรักษาบ่อยแค่ไหน?

ความถี่ในการบำรุงรักษาขึ้นอยู่กับประเภทระบบและปริมาณน้ำเสีย โดยทั่วไปควรตรวจสอบค่า BOD/SS/pH รายสัปดาห์ ทำความสะอาดตะแกรงกรองรายเดือน และตรวจสภาพปั๊มน้ำเสียทุก 3–6 เดือน Dynamach มีบริการ Preventive Maintenance ช่วยลดความเสี่ยงระบบขัดข้องและต่ออายุอุปกรณ์ได้

อยากได้วิศวกรมาประเมินระบบบำบัดน้ำเสียต้องทำอย่างไร?

ติดต่อทีม Dynamach Engineering ได้ที่ โทร. 02-993-7917 หรือ Line: @Dynamach เพื่อนัดวิศวกรประเมินหน้างาน วิเคราะห์คุณภาพน้ำเสีย และออกแบบระบบที่เหมาะสมกับขนาดและประเภทโรงงาน โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการให้คำปรึกษาเบื้องต้น

สรุป

ระบบบำบัดน้ำเสียที่ดีต้องเริ่มจากการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเสีย เลือกเทคโนโลยีและอุปกรณ์ที่เหมาะสม เพื่อให้ผ่านมาตรฐานกฎหมายและลดต้นทุนระยะยาว

หากกำลังวางแผนสร้างหรือปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสีย  บริการออกแบบระบบน้ำครบวงจร สำหรับโรงงานหรือโครงการอุตสาหกรรม สามารถติดต่อ Dynamach Engineering เพื่อรับคำปรึกษาจากวิศวกรผู้เชี่ยวชาญก่อนลงทุนจริง


Dynamach

องค์กรวิศวกรรมที่มุ่งเน้นการพัฒนาโซลูชันด้านการบริหารจัดการน้ำและระบบป้องกันภัยพิบัติแบบครบวงจร โดยยึดหลักมาตรฐานสากล ความน่าเชื่อถือ และความยั่งยืนเป็นหัวใจสำคัญ